Мушрикларга узр берувчиларни ҳужжат қоим қилмасдан туриб такфир қилишлик тўғрисидаги саҳобалар ижмоъси!
بسم الله الرحمن الرحيم
Мушрикларнинг биродарларини шубҳаларини чириши!
Мушрикларга узр берган киши кофирдир, агарчи у ўзини исломга мансубласа ҳам!
Абу Бакр розиаллоҳу анҳу даврида содир этган риддасидан (куфридан) тавба қилган ва Кўфа шаҳрига кўчиб ўтган ва қилган риддаларига надомат қилган, сўнгра солиҳ амалларни кўпайтириб, фақатгина бир дона воқеада улар тарафидан бир одам ножўя сўзни сўзланган воқеа тўғрисида имом Муҳаммад ибну Абдулваҳҳоб шундай дейди: «Эй Аллоҳ сенга раҳм қилгур, фикр қил! Қачонки улар солиҳ амалларини изҳор қилиб, куфрдан барий бўлиб ва исломга қайтиб, лекин улардан бири фақат Мусайламани мақтаб қўйган маҳал ва буни баъзи мусулмонлар эшитиб қолиб, шу билан бирга улардан (мусулмонлардан) ҳеч ким у ердагиларнинг барчаларини ушбу гапни гапириб ва у ерда мавжуд бўла туриб ҳам мазкур сўзни инкор қилмаганларнинг ҳаммасини кофир бўлганида таваққуф (тўхташмаган) қилишмаган. Аммо, ихтилоф қилган нарсалари: уларнинг тавбаларини қабул қилиш ёки қилмасликда бўлган ҳолос (яъни тавбаларини қабул қилмай ўлдириш ёки қабул қилиб, тирик қолдиришда бўлган холос). Бу қисса Саҳиҳул Бухорийда келади». (Дурорус Санния 9/388)
Яна шайх Муҳаммад ибну Абдулваҳҳоб айтади: «Усмон розиаллоҳу анҳу замонида Мусайлама пайғамбарлиги тўғрисида сўз айтиб, шу билан бирга, бунга эътиборсиз бўлган масжид аҳлининг кофир бўлганида ижмоъ қилганлар, фақатгина ихтилоф қилган нарсалари: уларнинг тавбаларини қабул қилиш ёки қилмасликда бўлган холос (яъни тавбаларини қабул қилмай ўлдириш ёки қабул қилиб тирик қолдиришда бўлган холос). (Муфийдул Мустафид фий Куфри Тарикит Тавҳид, 34)
Ўша масжидда «Мусайлама ўзининг даъвосида ҳақда эди» деган одамни сўзини эшитиб, уни инкор қилиб, кофир санамасдан балки бунга сукут қилган барча масжид аҳлини кофир эканликларида ижмоъ қилишган эди, саҳобалар фақатгина уларнинг тавбаларини қабул қилишликда ихтилоф қилганлар холос, аммо уларга ҳужжат қоим қилишликда ҳеч қандай ихтилоф қилишмаган. Зеро, ҳужжат Қуръон ва суннат етиб келишлиги билан қоим бўлиб бўлгандир. Сўнгра уларни тавбага чақирилиб, тавбалари қабул қилинди, тавба қилдириш эса шайх Абу Батийн айтганидай фақатгина муайян шахсдан тавба талаб қилинади. Яъни кофир бўлган муайян одамдан тавба талаб қилинади, агар кофир бўлмаганда эди, ундан тавба талаб қилинмас эди.
Шайх Абдурроҳман ибн Ҳасан айтади: «Абдуллоҳ ибн Масъуд розиаллоҳу анҳу Кўфадаги масжид аҳлини куфр ҳукми билан ҳукм қилдилар, зеро бир киши: «Мусайлама ҳақда эди» деганди, қолганлар эса бунга сукут қилган эдилар (уни такфир қилмаган эдилар), шунда Абдуллоҳ ибн Масъуд розиаллоҳу анҳу барчаларини кофир эканликларига фатво берганлар». (Дурорус Санийя 8/258)
Имом Бухорий роҳимаҳуллоҳ ривоят қилганларки: Бану Ҳанифадан қолганлар исломга қайтиб, Мусайламадан бароат қилганларида ва уни ёлғончилигига иқрор бўлганларида ва қилган гуноҳлари ўзларининг наздларида катта кўринганда, қилган риддаларининг «ювулишини» умид қилиб аҳллари билан Аллоҳ йўлида жиҳод қилишни бўйниларига олган эдилар. Улар Кўфа шаҳрига жойлашиб, у ерда машҳур маҳаллага асос солгандилар ва у ерда Бану Ҳанифа масжиди ҳам бор эди. Бир куни баъзи мусулмонлар уларнинг масжидлари ёнидан шом ва ҳуфтон намозлари орасидаги маҳал ўтиб қолдилар ва у жамоатдагилардан бири: «Мусайлама ҳақда эди» деган сўзни айтганини эшитиб қолдилар, улар (гапирган тараф) кўп сонли жамоат эди, лекин ушбу гапни ўша айтган кишидан бошқа ҳеч ким гапирмаган бўлса ҳам, аммо айтган кишининг гапини инкор қилишмади. Ушбу иш Абдуллоҳ ибн Масъудга ҳавола қилинган эди, у киши ўз ҳузуридаги саҳобаларни маслаҳатга тўпладилар. (Гапирган жамоатдагиларни) баъзиларининг тавбаларини қабул қилгандилар ва баъзилари тавбага чақирилмасданоқ (тавбаларини қабул қилмасдан) ўлдирилдилар. Жазо ва уқубат ўша ерда туриб ушбу сўзни эшитиб, аммо инкор қилмаганларни ҳам қамраб олганди.
Эй Аллоҳ сенга раҳим қилгур, таъаммул қилсангчи! Саҳобалар, уларнинг ушбу сўзни сўзлаган, бу сўзни эшитиб уни инкор қилмаган кишиларнинг куфрида ихтилоф қилмагандилар, аксинча ихтилоф қилган нуқталари тавбаларини қабул қилиш ёки қилмасликда бўлган холос! Ўша ердаги кишиларнинг кофир саналиши ва қатл қилинишининг сабаби эса, куфр калимасини эшитиб ҳам уни инкор қилмай, гапирган кишини кофир санамаганликларида эди.
Сукут қилганлари учун кофир саналган эдилар. Энди қалами билан ва шубҳалари билан ундайларни ёнини олиб, уларга узрлар бераётганларнинг аҳволи нима бўлсин?! Ушбу «ким кофирни кофир санамаса, бас ўзи кофирдир» улуғ қоидасини «бу кейин пайдо бўлган бир бидъат» дея ўзини аҳли илмлардан санаётган баъзи зиндиқларнинг ҳоли ҳақида нима деб гумон қиласиз энди?!
Мушрикларнинг оқловчи ва ҳимоячилари ҳали ҳам исломни тушунмаган кофирдирлар! Буларни ўзларига биродар тутганлар ҳам, ҳудди ана ўшандай кофирдирлар!
