Ким куфр қилса, фақат амали куфр бўлиб қолмай, ўзи ҳам муайян кофирдир.
بسم الله الرحمن الرحيم
قال تعالى:(وَإِذَا مَسَّ الإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْدَادًا لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ ۚ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا ۖ إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّار) الزمر
Аллоҳ таоло аятди: Қачонки инсонни зарар тутса, Роббига тавба қилган ҳолида дуо қиладир. Сўнгра унга Ўз фазлидан неъмат берса, олдин дуо қилиб турган нарсасини унутадир ва Аллоҳга Унинг йўлидан адаштирмоқ учун тенгдошлар қилади. Сен: «Куфринг билан бир оз ҳузурланиб тур. Албатта, сен жаҳаннам эгаларидансан», деб айт. (Зумар: 8)
فأمرنا سبحانه أن نقول للمعين (تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا ) الآية
Аллоҳ таоло бизлага муайян бир шахсга «Куфринг билан бир оз ҳузурланиб тур» деб айтишга буюрди.
قال تعالى: (وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ) الانعام
Аллоҳ таоло айтади: “Агар улар ширк келтирсалар, қилган ишлари, албатта, (ҳабата бўлур) бехуда кетадир” (Анъом: 88).
و قال تعالى أيضا (وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ) الزمر
Аллоҳ таоло айтади: “Батаҳқиқ, сенга ва сендан олдин ўтганларга ҳам: «Агар ширк келтирсанг, албатта, амалинг беҳуда кетур ва, албатта, зиёнкорлардан бўлурсан” (Зумар: 65).
Амалларнинг ҳабата бўлишлиги фақат муайян шахсдагина бўлади.
و قال تعالى (وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلا رَجُلَيْنِ جَعَلْنَا لأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَابٍ وَحَفَفْنَاهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًا كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ آتَتْ أُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئًا وَفَجَّرْنَا خِلَالَهُمَا نَهَرًا وَكَانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَاحِبِهِ وَهُوَ يُحَاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مَالا وَأَعَزُّ نَفَرًا وَدَخَلَ جَنَّتَهُ وَهُوَ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ قَالَ مَا أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هَذِهِ أَبَدًا وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِنْ رُدِدْتُ إِلَى رَبِّي لأَجِدَنَّ خَيْرًا مِنْهَا مُنْقَلَبًا قَالَ لَهُ صَاحِبُهُ وَهُوَ يُحَاوِرُهُ أَكَفَرْتَ بالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلا ) الكهف
Аллоҳ таоло айтади: «Уларга икки кишини мисол қилиб келтир. Улардан бирига узумлардан икки боғ бердик ва уларни хурмо ила ўрадик ва ораларида экинзор қилдик. Ўша икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик. Унинг меваси бор эди. У ўз шериги ила гаплашар экан: «Менинг сендан молим кўп ва одамларим қувватлироқ», деди. У ўз боғига кирар экан, ўзига зулм қилган ҳолида: «Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлмар, деб ўйлайман. Қиёмат қоим бўлмаса керак, деб ўйлайман. Агар Роббимга қайтарилсам ҳам, албатта, бундан яхши оқибатни топаман», деди. Унга шериги гаплаша туриб: «Сени тупроқдан, сўнгра нутфадан яратган ва инсон этиб ростлаган зотга куфр келтирдингми?!» (Каҳф: 32-37)
Қайта тирилишни, ҳисоб-китобни ва охиратни инкор қилган кишига шериги “Аллоҳга кофир бўлдинг” деганида, муайян такфир қилган эди. Қуръон эса бу ишига у одамни койимади, аксинча унинг бу сўзини қиёматгача боқий қилди.
و قال تعالى (وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ إِنْ نَعْفُ عَنْ طَائِفَةٍ مِنْكُمْ نُعَذِّبْ طَائِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ ) التوبة
Аллоҳ таоло айтади: “Агар улардан сўрасанг, албатта: «Биз фақат ўзимизча гап қилиб ўйнаётган эдик, холос», дерлар. Сен:«Аллоҳни, Унинг оятларини ва Расулини истеҳзо қилаётган эдингизми? Узр айтманглар. Батаҳқиқ, иймонингиздан кейин куфр келтирдингиз. Агар сиздан бир тоифани авф этсак, бошқа тоифани жиноятчи бўлганлари учун азоблаймиз. » деб айт” (Тавба: 65-66).
Бу ерда ҳам муайян шахсларга хитоб қилиняпти.
وقال تعالى (كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنْسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ ) الحشر
Аллоҳ таоло айтади: “Бу худди Шайтон инсонга, кофир бўл, деган пайтга ўхшайдир. У (инсон) куфр келтирганда эса, мен сендан барийман (безорман), мен оламлар Робби-Аллоҳдан қўрқаман, деди” (Ҳашр: 16).
Ҳатто шайтон ҳам куфр келтираётган муайян шахсдан барий (безор) бўлади (яъни кофир деб билиб, безор бўлади).
قال البغدادي (أنا أَبُو الْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ الصَّابُونِيُّ ، أنا أَبُو سُلَيْمَانَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْحَرَّانِيُّ ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ شُعَيْبٍ الْمَدَائِنِيُّ ، بِمِصْرَ ، قَالَ : قَالَ الْمُزَنِيُّ يَعْنِي أَبَا إِبْرَاهِيمَ إِسْمَاعِيلَ بْنَ يَحْيَى ، رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، أَنَّهُ قَالَ : » إِنَّ الشَّيَاطِينَ قَالُوا لإِبْلِيسَ : يَا سَيِّدَنَا مَا لَنَا نَرَاكَ تَفْرَحُ بِمَوْتِ الْعَالِمِ ، مَا لا تَفْرَحُ بِمَوْتِ الْعَابِدِ ، وَالْعَالِمُ لا تُصِيبُ مِنْهُ ، وَالْعَابِدُ تُصِيبُ مِنْهُ ؟ قَالَ : انْطَلِقُوا ، فَانْطَلَقُوا إِلَى عَابِدٍ فَأَتَوْهُ فِي عِبَادَتِهِ ، فَقَالُوا : إِنَّا نُرِيدُ أَنْ نَسْأَلَكَ فَانْصَرَفَ ، فَقَالَ لَهُ إِبْلِيسُ : هَلْ يَقْدِرُ رَبُّكَ أَنْ يَجْعَلَ الدُّنْيَا فِي جَوْفِ بَيْضَةٍ ، فَقَالَ : لا أَدْرِي ، فَقَالَ : أَتَرَوْنَهُ كَفَرَ فِي سَاعَةٍ ، ثُمَّ جَاءُوا إِلَى عَالِمٍ فِي حَلْقَتِهِ يُضَاحِكُ أَصْحَابَهُ وَيُحَدِّثُهُمْ ، فَقَالَ : إِنَّا نُرِيدُ أَنَّ نَسْأَلَكَ ، فَقَالَ : سَلْ ، فَقَالَ : هَلْ يَقْدِرُ رَبُّكَ أَنْ يَجْعَلَ الدُّنْيَا فِي جَوْفِ بَيْضَةٍ ؟ قَالَ : نَعَمْ ، قَالَ : وَكَيْفَ ؟ قَالَ : يَقُولُ : كُنْ فَيَكُونُ ، فَقَالَ : أَتَرَوْنَ ذَلِكَ لا يَعْدُو نَفْسَهُ ، وَهَذَا يُفْسِدُ عَلَيَّ عَالَمًا كَثِيرًا ) الفقيه و المتفقه
Хотиб Ал Бағдодий айтади: “Имом Музаний айтади: “Ибн Аббос розиаллоҳу анҳудан ривоят қилинади, у киши айтади: “Шайтонлар Иблисга: “Эй саййидимиз, нимага сени оддий ибодатгўй обид ўлганда хурсанд ҳолда кўрмаймизу, олим ўлса хурсанд ҳолда кўрамиз, олимдан сенга улуш йўқ-у, аммо обиддан улуш борми!? Шайтон уларга: “Қани юринглар!” деди. Ва улар бир обидни ибодат қилаётганда ёнига боришди ва бир нарса сўрашмоқчилигини айтишди. Иблис деди: “Роббинг бутун дунёни тухумнинг ичига жойлаштира оладими?” (Обид) деди: “Билмайман!” Иблис деди: “КЎДИНГЛАРМИ ШУ ОНДАЁҚ КОФИР БЎЛДИ?!” Кейин улар ўз дўстлари билан кулиб гаплашиб ўтирган олимнинг тўгарагига келишди ва (Иблис) олимга ундан савол сўрамоқчи эканлигини айтди. Олим: “Сўра!” деди. Иблис: “Роббинг бутун дунёни тухумнинг ичига жойлаштира оладими?” деди. Олим: “Ҳа” деди. Иблис: “Қандай қилиб?” деди. Олим: “(Аллоҳ) Бўл! дейди ва бўлади” деди. Иблис (шайтонларига қарата): “Кўрдингларми уни, нафсининг ҳаддидан ошмади! Ва бу кўплаб одамларни (менинг йўлимдан) оздиради!” деди” (Ал Фақиҳ вал Мутафаққиҳ)
Кўриб турганингиздай, Иблис бир обид кишининг “Билмайман!” деган сўзи учун такфир қилди. Ва унинг билмаслигини узр деб билмади. Жаҳолат (билмаслик) куфрдир, узр эмас!
قال تعالى (مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ ) الروم
قال تعالى (هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا ) فاطر
Аллоҳ таоло айтади: “Ким куфр келтирса, унинг куфри ўз зарарига. Кимлар яхши амаллар қилган бўлса, ўзлари учун замин тайёрларлар” (Рум: 44).
Ва Аллоҳ таоло айтади: “У зот сизларни ер юзида халифалар қилиб қўйгандир. Ким куфр келтирса, унинг кофирлиги ўзига зарар. Кофирлар учун куфрлари Роббилари ҳузурида ғазабдан бошқани зиёда қилмас. Кофирлар учун куфрлари зиёндан бошқани зиёда қилмас.” (Фотир: 39).
Ким куфрга қўл урса, куфри ўз зарарига дейиляпти. Куфр муайян кишигагина зарар беради. Фотир сурасида эса, куфрга қўл урган кишини Аллоҳ, кофирлар деб атаяпти ҳам. Кофир ҳам бир муайян кишига айтилади.
Салафлар куфр қилган кишини куфрини ўзига тушурганлар, муайян ва навъ ўртасини ҳеч ажратмаганлар. Ва бунинг мисолларини қуръоннинг яратилганлигини айтган кишиларда кўрамиз.
Абу Бакр Ал Холлал айтади: “Абдуллоҳ ибн Аҳмад ибн Ҳанбал бизга хабар қилади ва айтадики: “Аҳмад ибн Саид Абу Жаъфар Ад Доримий менга айтдики: “Отанг (Аҳмад ибн Ҳанбал) айтар эдики, Хорижа айтармишки “Жаҳмийлар кофирдирлар, уларнинг аёлларига айтиб қўйинглар, улар талоқ бўлдилар, улар эрларига ҳалол эмаслар. Уларнинг касалларини зиёрат қилманг, жанозаларида қатнашманг” деганини эшитдим, сўнгра То Ҳа сурасининг бошидан токи “Ар Раҳмон Аршга истиво (юксалди, кўтарилди) бўлди” оятига қадар ўқиди ва “Истиво ҳеч ҳам жулуссиз (ўтиришсиз) бўладими?” деб айтди, деган эди” (Ас Сунна)
Абул Қосим Ал Лаълаъкоий айтади: “Абдуллоҳ ибн Муслим ибн Яҳё бизларга хабар қилади, у киши Ҳусайн ибн Исмоилдан, у киши Салам ибн Саламдан, у киши Мусо ибн Иброҳим Ал Варроқдан, у кишига Абдуллоҳ ибн Муборак айтади: “Одамлар қирқ тўққиз йилдан бери: “Ким қуръон яратилган (махлуқ) деса, унинг аёли уч талоқдир” деганларини эшитяпман. Мен: “Нимага ундай?” – дедим. “Чунки муслима аёл кофирнинг остида бўлмайди” – деб жавоб берди”
Бизларга Аббос ибн Азҳор айтади, у одамга Абу Муҳаммад Яҳё ибн Холаф Ал Муфрий айтади: “Молик ибн Анаснинг ҳузурида эдим, бир киши келиб қолиб: “Эй Абу Абдуллоҳ, қуръон яратилган деган киши тўғрисида нима дейсан?” – деди. Имом Молик: “Кофирдир, зиндиқдир, уни ўлдиринглар!” деди” (Шарҳ Усул Иътиқоди Аҳли Суннати вал Жамаъати).
Мана булар қуръон яратилган (махлуқ) деган кишиларни салафлар муайян такфир қилганлигига далиллардир. Аҳамият беринг муайян такфир эканлигига аёли талоқ бўлганлиги, уни ўлдириш керак эканлиги далолат қилади. Талоқ ва қатл каби шаръий ҳукмлар фақатгина муайян шахсларга нисбатан ишлатилади.
قال سليمان بن سحمان (إن التفريق بين القول والقائل والفعل والفاعل في الشرك الأكبر بدعة، فالأصل في اللغة والشرع؛ «من فعل فعلاً سمى بهذا الفعل»، فمن شرب سميَ شارباً، فهل نقول لمن شرب «ماء»؛ فعله شرب ولكن هو لم يشرب؟! فالنحويين متفقون، سواء قيل بأن الاسم مشتق من المصدر أو من الفعل فكل النحويين متفقون على ذلك، في أصل الاشتقاق، لأن المصدر والفعل كلاهما يتضمن الحدث الذي هو الفعل، فشارب مثلا يتضمن حدث الشرب، وهذا الحدث موجود في الفعل والمصدر، وفارق الفعل المصدر بأن الحدث قارنه زمن. فمن أشرك مع الله غيره سمي مشركا، ومن ابتدع في الدين سمي مبتدعا، ومن شرب الخمر سمي شاربا للخمر) أول رسالة تكفير المعين
Шайх Сулаймон Ибн Саҳмон айтади: «Катта ширк масъаласида сўз билан уни айтган одамни, амал билан уни қилган кишини орасини ажратиш бидъатдир. Асл эса, тилда ва шариатда (қоида): «Ким бир амални қилса, шу амал билан номланади». Масалан: ким ичса, у «ичувчи» деб айтилади. Сув ичган одам ҳақида, биз уни амали ичиш, лекин ўзи ичмаган деб айтамизми?! Араб наҳви олимлари, исм масдардан олинган дейилсин ёки феълдан олинган дейилсин, фарқи йўқ, барча наҳвшунослар иштиқоқнинг аслида шунга иттифоқ қилганлар. Чунки, масдар ва феъл иккаласи ҳам ҳодисани, яъни феъл (амал)ни ўз ичига олади. Мисол келтирсак: «ичувчи» сўзи ичиш ҳодисасини ҳам ўз ичига олади ва бу ҳодиса феълда ҳам феълнинг масдарида ҳам бордир. Феъл билан масдарнинг фарқи шундаки: феъл ҳодисани муайян замони билан бирга билдиради (масдарда еса замон бўлмайди). Демак, ким Аллоҳга бошқасини ширк қилса, мушрик деб айтилади, ким динда бидъат қилса уни бидъатчи дейилади, ким хамр ичса уни хамр ичувчиси деб айтилади». (Такфирул Муайян)
TAVHID SAHIFASI 