Ислом дийнининг асли ва устуни

بسم الله الرحمن الرحيم

Шайхул Ислам Муҳаммад Ибн Абдулваҳҳобнинг Ислом моҳиятини тушинмаган жоҳил кишиларга юборган рисолати:

أصل دين الإسلام، وقاعدته: أمران؛ الأول: الأمر بعبادة الله وحده لا شريك له؛ والتحريض على ذلك، والموالاة فيه، وتكفير من تركه الثاني: الإنذار عن الشرك في عبادة الله، والتغليظ في ذلك، والمعاداة فيه، وتكفير من فعله

والمخالفون في ذلك أنواع؛ فأشدهم مخالفة: من خالف في الجميع؛ ومن الناس من عبد الله وحده، ولم ينكر الشرك، ولم يعاد أهله: ومنهم: من عاداهم، ولم يكفرهم ومنهم: من لم يحب التوحيد، ولم يبغضه ومنهم: من كفرهم، وزعم أنه مسبة للصالحين ومنهم: من لم يبغض الشرك، ولم يحبه ومنهم: من لم يعرف الشرك، ولم ينكره ومنهم: من لم يعرف التوحيد، ولم ينكره

ومنهم: — وهو أشد الأنواع خطراً — من عمل بالتوحيد، لكن لم يعرف قدره، ولم يبغض من تركه، ولم يكفرهم ومنهم: من ترك الشرك، وكرهه، ولم يعرف قدره، ولم يعاد أهله، ولم يكفرهم؛ وهؤلاء: قد خالفوا ما جاءت به الأنبياء، من دين الله سبحانه وتعالى، والله أعلم

Ислом динининг асли ва қоидаси иккитадур:

Биринчи: Ёлғиз шериги бўлмаган Аллоҳга ибодат қилишга буюриш ва унга тарғиб қилиш ва шу йўлда дўстлашиш ва буни (тавҳидни) тарк қилганни такфир қилиш.

Иккинчи: Аллоҳгаисповеддат қилишда Унга шерик кельтиришдан огоҳлантириш ва бу ишда қаттиққўл бўлиш ва шу йўлда душманлашиш ва  ширк келтирганни такфир қилиш.

Бу диннниг аслларига мухолиф бўлганлар бир неча хил бўлади:

• Бу муҳолифларни энг қаттиғи барча нарсада хилоф қилган кишидир.

• Одамлардан баъзилари якка Аллоҳга ибодат қилади ва ширкни инкор қилмайди ва ширк аҳлини душман тутмайди.

• В улардан баъзиларей уларня (куфри учун) душман тутади,  лекин уларни такфир қилмайди.

• Ва улардан баъзилари тавҳидни яхши ҳам кўрмайди ва ёмон ҳам кўрмайди (яъни эътиборсиз, лоқайд).

• Ва улардан ширкка нафрат ҳам қилмайдиганлари ва ширкка муҳаббат ҳам қилмайдиганлари бор.

• Ва улардан ширкни билмайдиганлари ҳам бор ва ширкни инкор ҳам қилмайди.

• Ва улардан тавҳидни билмайдиганлари ҳам ва уни инкор ҳам қилмайдиганлари бор (яъни тавҳидга мутлоқ эътиборсиз, бефарқ).

• Ва улардан баъзилари тавҳид билан амал қилади в лекин тавҳидни қадрини билмайди (яъни мунофиқ сифат) в (шунинг учун) тавҳидни тарк қилган (мушрик) кишига нафрат ҳам қилмайди ва уларни такфир ҳам қилмайди.

• Ва улардан ширкни тарк қилганлари ва уни ёмон кўрганлари ҳам бор лекин буни қадрига этмайди ва (шунинг учун) ширк аҳлига душманлик қилмайди ва (шу сабабли) уларни такфир ҳам қилмайди.

Ва мана шу навдагилар Аллоҳни динидан Набийлар олиб келган нарсага хилоф чиққанлардир.

«Ад-Дурор ас-сания 3/19»